૧. પેરિસ ઓલિમ્પિક્સ 2024 - સામાન્ય માહિતી
યજમાન શહેર: પેરિસ (ફ્રાન્સ). આ ત્રીજી વખત હતું જ્યારે પેરિસે ઓલિમ્પિક્સનું આયોજન કર્યું (૧૯૦૦, ૧૯૨૪ અને ૨૦૨૪).
સમયગાળો: ૨૬ જુલાઈ થી ૧૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૪.
ઉદ્ઘાટન સમારોહ: ઇતિહાસમાં પ્રથમવાર સ્ટેડિયમની બહાર 'સીન' (Seine) નદી પર એથ્લેટ્સની પરેડ યોજાઈ.
માસ્કોટ (Mascot): 'ધ ફ્રીજીસ' (The Phryges - લાલ ફ્રિજિયન ટોપીઓ), જે ફ્રાન્સની આઝાદીનું પ્રતિક છે.
સૂત્ર (Motto): Games Wide Open (Ouvrons grand les jeux).
નવી રમતો: ૨૦૨૪ માં 'બ્રેકિંગ' (Breaking - એટલે કે બ્રેકડાન્સ) ને પ્રથમવાર સામેલ કરવામાં આવ્યું.
૨. ભારતનું પ્રદર્શન અને મેડલ વિજેતાઓ
ભારતે પેરિસ ઓલિમ્પિક્સ ૨૦૨૪ માં કુલ ૬ મેડલ જીત્યા (૧ સિલ્વર અને ૫ બ્રોન્ઝ). ભારત મેડલ ટેલીમાં ૭૧મા ક્રમે રહ્યું.
૧. નીરજ ચોપરા (સિલ્વર): ભાલા ફેંક (Javelin Throw) માં ૮૯.૪૫ મીટરના થ્રો સાથે સિલ્વર મેડલ જીત્યો. નીરજ સતત બે ઓલિમ્પિક મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય ટ્રેક એન્ડ ફિલ્ડ એથ્લેટ બન્યા.
૨. મનુ ભાકર (બ્રોન્ઝ): ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલમાં બ્રોન્ઝ જીત્યો. સ્વતંત્ર ભારત માટે શૂટિંગમાં મેડલ જીતનાર પ્રથમ મહિલા.
૩. મનુ ભાકર અને સરબજોત સિંગ (બ્રોન્ઝ): ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મિક્સ્ડ ટીમ ઇવેન્ટમાં બ્રોન્ઝ જીત્યો. મનુ ભાકર એક જ ઓલિમ્પિકમાં ૨ મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય બની.
૪. સ્વપ્નિલ કુસાલે (બ્રોન્ઝ): ૫૦ મીટર રાઈફલ ૩ પોઝિશન્સમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યો.
૫. ભારતીય પુરુષ હોકી ટીમ (બ્રોન્ઝ): સ્પેનને ૨-૧ થી હરાવીને સતત બીજા ઓલિમ્પિકમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યો (ટોક્યો પછી પેરિસ).
૬. અમન સેહરાવત (બ્રોન્ઝ): કુસ્તીમાં ૫૭ કિગ્રા કેટેગરીમાં બ્રોન્ઝ જીત્યો. તે ૨૧ વર્ષની ઉંમરે ભારતનો સૌથી યુવા ઓલિમ્પિક મેડલિસ્ટ બન્યો.
૩. વિનેશ ફોગાટની ઐતિહાસિક સફર
કુસ્તીબાજ વિનેશ ફોગાટ પેરિસમાં સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહી. તેણે ૫૦ કિગ્રા કેટેગરીમાં ફાઇનલમાં પહોંચીને નવો ઇતિહાસ રચ્યો હતો. તે ફાઇનલમાં પહોંચનારી ભારતની પ્રથમ મહિલા કુસ્તીબાજ બની. ફાઇનલમાં તેણે ફેવરિટ યુઈ સુસાકી (જાપાન) ને હરાવી હતી.
જોકે, ફાઇનલની સવારે તેનું વજન નિર્ધારિત ૫૦ કિગ્રા કરતા માત્ર ૧૦૦ ગ્રામ વધુ હોવાને કારણે તેને ગેરલાયક (Disqualified) જાહેર કરવામાં આવી. ફાઈનલ ન રમી શકવાને કારણે તે મેડલથી વંચિત રહી અને CAS માં કરેલી તેની અપીલ પણ નામંજૂર થઈ.
૪. મેડલ ટેલી અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રદર્શન
મેડલ ટેલીમાં ટોચના દેશો:
૧. અમેરિકા (USA): ૧૨૬ મેડલ (૪૦ ગોલ્ડ, ૪૪ સિલ્વર, ૪૨ બ્રોન્ઝ).
૨. ચીન (China): ૯૧ મેડલ (૪૦ ગોલ્ડ, ૨૭ સિલ્વર, ૨૪ બ્રોન્ઝ).
૩. જાપાન: ૨૦ સુવર્ણચંદ્રક સાથે ત્રીજા ક્રમે.
અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ગોલ્ડ મેડલની સંખ્યા સમાન હતી (૪૦), પરંતુ વધુ સિલ્વર મેડલ્સને કારણે અમેરિકા પ્રથમ ક્રમે રહ્યું. આ ઓલિમ્પિક્સમાં લલિત શુક્લ (લક્ષ્ય સેન) અને દીપિકા કુમારી જેવા ખેલાડીઓ ચોથા ક્રમે રહીને મેડલથી ખૂબ જ નજીક રહી ગયા હતા.
૫. મહત્વના રેકોર્ડ્સ અને અન્ય ફેક્ટ્સ
- લક્ષ્ય સેન: ઓલિમ્પિક સેમીફાઇનલમાં પહોંચનારો પ્રથમ ભારતીય પુરુષ બેડમિન્ટન ખેલાડી.
- મનુ ભાકર: શૂટિંગમાં ૨ મેડલ જીતીને 'પિસ્તોલ ક્વીન' તરીકે ઉભરી આવી.
- શ્રીજેશ (P.R. Sreejesh): ભારતીય હોકી ગોલકીપર, જેમની આ છેલ્લી આંતરરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટ હતી.
- અરસાદ નદીમ: પાકિસ્તાનના ભાલા ફેંક ખેલાડી જેમણે ૯૨.૯૭ મીટરનો ઓલિમ્પિક રેકોર્ડ બનાવી ગોલ્ડ જીત્યો.
- નિશા દહિયા: કુસ્તીમાં ઈજા છતાં સાહસ દર્શાવ્યું.
- બ્રેકિંગ (Breakdancing): ૨૦૨૪ માં ડેબ્યુ કરનારી એકમાત્ર નવી રમત.
- સમાપન સમારોહ: ૧૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ ના રોજ 'સ્ટેડ ડી ફ્રાન્સ' ખાતે યોજાયો, જેમાં હોલીવુડ સ્ટાર ટોમ ક્રુઝે ૨૦૨૮ માટે લોસ એન્જલસ (LA) ને ઓલિમ્પિક ફ્લેગ સોંપ્યો.
