૧. ભારતીય હોકી અને ઓલિમ્પિક્સનો સુવર્ણકાળ
ભારતની સૌથી સફળ ઓલિમ્પિક રમત એટલે હોકી. ભારતે હોકીમાં કુલ ૮ સુવર્ણચંદ્રક (Gold Medals) જીત્યા છે, જે કોઈપણ દેશ કરતા સૌથી વધુ છે.
- ગોલ્ડ મેડલ્સની વર્ષવારી: ૧૯૨૮, ૧૯૩૨, ૧૯૩૬, ૧૯૪૮, ૧૯૫૨, ૧૯૫૬, ૧૯૬૪ અને ૧૯૮૦.
- મેજર ધ્યાનચંદ: તેમને 'હોકીના જાદુગર' (Wizard of Hockey) કહેવામાં આવે છે. તેમની બર્થ એનિવર્સરી (૨૯ ઓગસ્ટ) 'રાષ્ટ્રીય રમત દિવસ' (National Sports Day) તરીકે ઉજવાય છે.
- ૧૯૨૮ થી ૧૯૫૬ સુધી ભારતે સતત ૬ ગોલ્ડ મેડલ જીતી વિશ્વમાં દબદબો રાખ્યો હતો.
૨. નવો યુગ: ટોક્યો ૨૦૨૧ અને પેરિસ ૨૦૨૪
લાંબા સમયના દુષ્કાળ બાદ ભારતીય હોકી ફરી બેઠી થઈ છે:
- ટોક્યો ૨૦૨૧: ભારતે બ્રોન્ઝ મેડલ જીતીને ૪૧ વર્ષ પછી હોકીમાં ઓલિમ્પિક મેડલ મેળવ્યો.
- પેરિસ ૨૦૨૪: હરમનપ્રીત સિંગની કેપ્ટન્સીમાં ભારતે સ્પેનને ૨-૧ થી હરાવી સતત બીજો બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યો.
- પી.આર. શ્રીજેશ (P.R. Sreejesh): ભારતના લિજેન્ડરી ગોલકીપર, જેમને ૨૦૨૪ પછી નિવૃત્તિ લીધી અને તેમને 'ધ ગ્રેટ વોલ ઓફ ઈન્ડિયા' કહેવાય છે.
૩. ૨૦૨૫ ના લેટેસ્ટ એવોર્ડ્સ અને સિદ્ધિઓ
૧. મેજર ધ્યાનચંદ ખેલ રત્ન ૨૦૨૫: ભારતીય હોકી ટીમના કેપ્ટન હરમનપ્રીત સિંગ ને ૨૦૨૫ માં ભારતનું સર્વોચ્ચ ખેલ સન્માન એનાયત કરવામાં આવ્યું છે.
૨. એશિયન હોકી ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી: ભારતે ૨૦૨૪-૨૦૨૫ દરમિયાન એશિયામાં પોતાનું પ્રભુત્વ જાળવી રાખ્યું છે અને ચીન/પાકિસ્તાનને હરાવીને ટાઈટલ જીત્યા છે.
૩. એફઆઈએચ (FIH) રેન્કિંગ: ભારત હાલમાં વિશ્વના ટોચના ૫ દેશોમાં સ્થાન ધરાવે છે.
૪. હોકીના પાયાના નિયમો અને મેદાન
- રમવાની પદ્ધતિ: ૧૧-૧૧ ખેલાડીઓ બંને બાજુ હોય છે.
- સમય: કુલ ૬૦ મિનિટ (૧૫ મિનિટના ૪ ક્વાર્ટર).
- એસ્ટ્રો ટર્ફ: આધુનિક હોકી આર્ટિફિશિયલ ગાસ (Astroturf) પર રમાય છે.
- ટર્મિનોલોજી: પેનલ્ટી કોર્નર, ફ્રી હિટ, ફૂલ-બેક, ડ્રિબ્લિંગ, સ્ફૂપ, બુલી (Bully).
૫. ભારતની મહિલા હોકી ટીમ
- મહિલા ટીમે ટોક્યો ૨૦૨૧ માં ૪થું સ્થાન મેળવી શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું હતું.
- રાની રામપાલ અને સવિતા પૂનિયા: ટીમની મહત્વની પ્લેયર્સ છે.
- ૨૦૨૪-૨૦૨૫ માં મહિલા હોકીમાં નવા ટેલેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.