ચેસ (શતરંજ): ભારતનો સુવર્ણ યુગ (2025)

૧. ચેસ (શતરંજ) નો ઉદ્ભવ અને ઈતિહાસ

ચેસ અથવા શતરંજની શરૂઆત પ્રાચીન ભારતમાં થઈ હોવાનું મનાય છે, જ્યાં તેને 'ચતુરંગ' (Chaturanga) તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું. ૬ઠ્ઠી સદીમાં ભારતમાં જાણીતી આ રમત પછીથી પર્શિયા અને પછી યુરોપ સુધી પહોંચી.

• FIDE: 'ઇન્ટરનેશનલ ચેસ ફેડરેશન' એ ચેસની સર્વોચ્ચ સંસ્થા છે. તેનું હેડક્વાર્ટર લોસેન (સ્વિટ્ઝરલેન્ડ) માં છે.
• ગ્રાન્ડમાસ્ટર (GM): ચેસમાં અપાતું સર્વોચ્ચ ટાઇટલ છે. ભારતના પ્રથમ ગ્રાન્ડમાસ્ટર ૧૯૮૮ માં વિશ્વનાથન આનંદ બન્યા હતા.

૨. વિશ્વ વિજેતા ડી. ગુકેશ (D. Gukesh) - નવો ઈતિહાસ

૨૦૨૪-૨૦૨૫ ના વર્ષો ભારતીય ચેસ માટે ઐતિહાસિક રહ્યા છે:

• વિશ્વ ચેમ્પિયન: ૧૮ વર્ષના ડી. ગુકેશ (Gukesh D) એ ચીનના ડિંગ લિરેન (Ding Liren) ને હરાવીને વિશ્વના સૌથી યુવા અનડિસપ્યુટેડ ચેસ ચેમ્પિયન બન્યા છે (ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ થી ૨૦૨૫ દરમિયાન).
• ગુકેશે ૨૦૨૪ માં 'કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ' જીતીને આ તક મેળવી હતી.
• ૨૦૨૫: ગુકેશ હાલમાં વિશ્વના નંબર ૧ ખેલાડીઓની હરોળમાં છે અને ૨૦૨૫ ના કન્ફર્મ થયેલા ડેટા મુજબ તે વિશ્વ વિજેતાનો તાજ ધરાવે છે.

૩. ચેસ ઓલિમ્પિયાડ ૨૦૨૪ (Double Gold)

હંગેરીના બુડાપેસ્ટમાં ૨૦૨૪ માં ૪૫મી ચેસ ઓલિમ્પિયાડ યોજાઈ જેમાં ભારતે અભૂતપૂર્વ સફળતા મેળવી:

૧. પુરુષ ટીમ (Open Section): ભારતે પ્રથમવાર ચેસ ઓલિમ્પિયાડમાં સુવર્ણચંદ્રક (Gold Medal) જીત્યો.

૨. મહિલા ટીમ (Women Section): ભારતીય મહિલાઓએ પણ ગોલ્ડ મેડલ જીતીને 'ડબલ ગોલ્ડ' નો રેકોર્ડ બનાવ્યો.

• આ ટીમોમાં ગુકેશ, આર. પ્રજ્ઞાનાનંદા, અર્જુન એરિગેસી, હરિકા દ્રોણાવલ્લી અને આર. વૈશાલી જેવા દિગ્ગજો હતા.