૧. એશિયન ગેમ્સ: ઈતિહાસ અને મહત્વ
એશિયન ગેમ્સ (Asiad) એ એશિયાની સૌથી મોટી રમતગમત સ્પર્ધા છે. તે દર ૪ વર્ષે યોજાય છે.
- પ્રથમ એશિયન ગેમ્સ: ૧૯૫૧ માં નવી દિલ્હી (ભારત) ખાતે યોજાઈ હતી.
- એશિયન ગેમ્સનું નિયમન આંતરરાષ્ટ્રીય ઓલિમ્પિક પરિષદ (OCA) દ્વારા થાય છે.
- ભારત અત્યાર સુધીમાં બે વાર (૧૯૫૧ અને ૧૯૮૨) યજમાન બની ચૂક્યું છે.
૨. એશિયન ગેમ્સ ૨૦૨૩: ભારતનો રેકોર્ડ (૧૦૭ મેડલ)
યજમાન: હાંગઝોઉ (Hangzhou), ચીન.
પર્ફોર્મન્સ: ભારતે ઇતિહાસનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરતા કુલ ૧૦૭ મેડલ જીત્યા (૨૮ ગોલ્ડ, ૩૮ સિલ્વર, ૪૧ બ્રોન્ઝ).
- એથ્લેટિક્સ: સૌથી વધુ મેડલ એથ્લેટિક્સમાં મળ્યા (નીરજ ચોપરા - ગોલ્ડ).
- ક્રિકેટ: ભારતીય પુરુષ અને મહિલા બંને ટીમોએ પ્રથમવાર ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા.
- નીરજ ચોપરા: ભાલા ફેંકમાં ૮૮.૮૮ મીટર સાથે ગોલ્ડ મેળવ્યો.
- મેડલ ટેલી: ચીન પ્રથમ અને ભારત ચોથા ક્રમે રહ્યું હતું.
૩. કોમનવેલ્થ ગેમ્સ (CWG) ઈતિહાસ
કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં તે દેશો ભાગ લે છે જે અગાઉ બ્રિટિશ સામ્રાજ્યનો ભાગ હતા.
- પ્રથમ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ: ૧૯૩૦ માં હેમિલ્ટન (કેનેડા) ખાતે યોજાઈ હતી.
- ભારત ૧૯૩૪ માં લંડન ગેમ્સથી જોડાવા લાગ્યું.
- ૨૦૨૨ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ: બર્મિંગહામ (બ્રિટન) માં યોજાઈ હતી. ભારત ૬૧ મેડલ સાથે ચોથા ક્રમે રહ્યું હતું.
- ૨૦૧૦ માં ભારતે (નવી દિલ્હી) કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું આયોજન કર્યું હતું.
૪. આગામી આયોજન (૨૦૨૫-૨૦૩૦)
- એશિયન ગેમ્સ ૨૦૨૬: આઈચી-નાગોયા (જાપાન) ખાતે યોજાશે.
- એશિયન ગેમ્સ ૨૦૩૦: દોહા (કતાર) ખાતે યોજાશે.
- કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૨૬: ગ્લાસગો (સ્કોટલેન્ડ) માં યોજવા માટેની વિચારણા (૨૦૨૫ ના રિપોર્ટ મુજબ) ચાલી રહી છે, કારણ કે ઓસ્ટ્રેલિયાના વિક્ટોરિયાએ યજમાની છોડી હતી.
૫. ભારતની પ્રાદેશિક સ્પોર્ટ્સ સિદ્ધિઓ
ભારતે ૨૦૨૩-૨૦૨૫ દરમિયાન સાઉથ એશિયન ગેમ્સ અને એશિયન ઇન્ડોર ગેમ્સમાં પણ વર્ચસ્વ જાળવી રાખ્યું છે. સરકારના 'ખેલો ઇન્ડિયા' (Khelo India) કાર્યક્રમને કારણે ગ્રામીણ સ્તરેથી રમતવીરો આગળ આવી રહ્યા છે.