star અગત્યના મુદ્દાઓ (Important Points)
૧. પ્રાચીન અને મધ્યકાલીન વારસો
ભારતનો વિજ્ઞાનમાં ઇતિહાસ હજારો વર્ષ જૂનો છે.
- આર્યભટ્ટ: શૂન્યની શોધ અને પાય (pi) નું મૂલ્ય આપ્યું. 'આર્યભટ્ટીયમ' ગ્રંથ લખ્યો.
- સુશ્રુત: 'પ્લાસ્ટિક સર્જરીના પિતા' ગણાય છે.
- ચરક: 'ચરક સંહિતા' દ્વારા આયુર્વેદના જ્ઞાનને વૈશ્વિક સ્તરે પહોંચાડ્યું.
- બ્રહ્મગુપ્ત: ગુરુત્વાકર્ષણને સમજાવનાર પ્રથમ ભારતીય ગણિતી.
star અગત્યના મુદ્દાઓ (Important Points)
૨. સી.વી. રામન (C.V. Raman)
ચંદ્રશેખર વેંકટ રામન એ પ્રથમ ભારતીય અને એશિયન વૈજ્ઞાનિક હતા જેમને વિજ્ઞાનમાં નોબેલ પ્રાઈઝ મળ્યું.
- શોધ: 'રામન ઇફેક્ટ' (પ્રકાશનું વિખેરણ).
- ૧૯૩૦ માં ફિઝિક્સમાં નોબેલ મળ્યું.
- ૨૮ ફેબ્રુઆરી (શોધની તારીખ) ને 'રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
star અગત્યના મુદ્દાઓ (Important Points)
૩. ડૉ. હોમી જહાંગીર ભાભા અને વિક્રમ સારાભાઈ
- ડૉ. હોમી ભાભા: ભારતીય પરમાણુ કાર્યક્રમના પિતા. TIFR અને AEC ની સ્થાપના કરી.
- ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈ: ભારતીય અંતરીક્ષ કાર્યક્રમના પિતા. ઈસરો અને PRL (અમદાવાદ) ની સ્થાપનામાં મુખ્ય ભૂમિકા.
ભારતના આ બંને વૈજ્ઞાનિકોએ પાયાની સંસ્થાઓ બનાવીને દેશને આત્મનિર્ભર બનાવ્યો.
૪. ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ (Missile Man)
તેમને 'ભારતના મિસાઇલ મેન' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
- IGMDP (ઇન્ટિગ્રેટેડ ગાઈડેડ મિસાઇલ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ) હેઠળ પૃથ્વી, અગ્નિ, ત્રિશૂલ, નાગ અને આકાશ મિસાઇલ્સ બનાવવાની યોજના ઘડી.
- ૧૧મા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે સેવા આપી. 'વિંગ્સ ઓફ ફાયર' (અગનપંખ) તેમની આત્મકથા છે.
star અગત્યના મુદ્દાઓ (Important Points)
૫. શ્રીનિવાસ રામાનુજન (ગણિતશાસ્ત્રી)
રામાનુજન એ ગણિતના જાદુગર હતા.
- નંબર થિયરી અને ઇન્ફિનિટી સિરીઝમાં તેમનું મોટું પ્રદાન છે.
- ૧૭૨૯ એ રામાનુજન નંબર તરીકે ઓળખાય છે, કારણ કે તે બે અલગ-અલગ ઘનના સરવાળા તરીકે બે રીતે લખી શકાય છે.
૬. જગદીશ ચંદ્ર બોઝ અને પી.સી. રાય
- જે. સી. બોઝ: વનસ્પતિ સંવેદનશીલ છે તેવી શોધ કરી (Crescograph). માઇક્રોવેવ રિસર્ચમાં પાયાનું કામ કર્યું.
- પી.સી. રાય: ભારતીય રસાયણ વિજ્ઞાનના પિતા. 'બંગાલ કેમિકલ્સ' નામની ભારતની પ્રથમ ફાર્માસ્યુટિકલ કંપની સ્થાપી.
