૧. DRDO નો ઉદય અને હેતુ
DRDO (Defence Research and Development Organisation) ની સ્થાપના ૧૯૫૮ માં થઈ હતી.
- ધ્યેય: સૈન્ય માટે આધુનિક હથિયારો અને ટેકનોલોજી વિકસાવવી.
- મુખ્ય મથક: ન્યુ દિલ્હી.
- મંત્રાલય: તે સંરક્ષણ મંત્રાલય હેઠળ કામ કરે છે.
- ભારત અત્યારે સ્વનિર્ભર સંરક્ષણ (Atmanirbhar Bharat) પર ભાર મૂકી રહ્યું છે.
૨. IGMDP: મિસાઇલ ક્રાંતિ
Integrated Guided Missile Development Programme (૧૯૮૩) ની શરૂઆત ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ ના નેતૃત્વમાં થઈ હતી.
- તેના હેઠળ ૫ મુખ્ય મિસાઇલો (PATNA) બની:
૧. P (Prithvi): સપાટી થી સપાટી પર માર કરતી ટૂંકી અંતરની મિસાઇલ.
૨. A (Agni): ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (ICBM).
૩. T (Trishul): સપાટી થી હવામાં ટૂંકી અંતરની મિસાઇલ.
૪. N (Nag): એન્ટી-ટેન્ક મિસાઇલ.
૫. A (Akash): સપાટી થી હવામાં મધ્યમ અંતરની મિસાઇલ.
૩. બ્રહ્મોસ (BrahMos): સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલ
બ્રહ્મોસ એ ભારત (Brahmaputra) અને રશિયા (Moskva) નું સંયુક્ત સાહસ છે.
- તે વિશ્વની સૌથી ઝડપી સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલ છે.
- તેની ઝડપ અંદાજે ૨.૮ માર્ક (ધ્વનિની ગતિ કરતા ૩ ગણી) છે.
- તે જમીન, પાણી અને આકાશ - ત્રણેય જગ્યાએથી છોડી શકાય છે.
૪. વાયુસેના અને નૌસેના ના શક્તિશાળી સાધનો
- તેજસ (LCA): ભારતનું સ્વદેશી લાઇટ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (Smallest supersonic fighter).
- INS અરિહંત (Arihant): ભારતની પ્રથમ પરમાણુ સંચાલિત સબમરીન (Nuclear Submarine).
- અર્જુન (Arjun MBT): ભારતનું પ્રમુખ યુદ્ધ ટેન્ક.
- પ્રચંડ (Prachand): સ્વદેશી હળવું લડાયક હેલિકોપ્ટર (LCH).
૫. સંરક્ષણ ની નવી ટેકનોલોજી
- અસ્ત્ર (Astra): હવામાં થી હવામાં માર કરતી મિસાઇલ.
- નિર્ભય (Nirbhay): સબસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલ.
- S-400: રશિયા પાસેથી લીધેલી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ.
- મિશન શક્તિ: રજત તકતી ટેસ્ટ, જેમાં સેટેલાઇટ ને આકાશમાં જ તોડી પાડવાની ક્ષમતા દેખાડી.
૬. ભાવિ લક્ષ્યાંકો
- AMCA: પાંચમી પેઢીનું લડાયક વિમાન.
- Agni-VI: વધુ ઘાતક અને લાંબી રેન્જની મિસાઇલ.
- સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજી: દુશ્મન ના રડાર માં પકડાયા વગર હુમલો કરવાની ક્ષમતા.